Kediler yaşlandıkça davranışları ve fiziksel aktiviteleri genellikle azalır. Bu durum, doğal yaşlanmaya veya eklem ağrısı gibi sağlık sorunlarına bağlanabilir. Yaklaşık 12 yaşındaki kediler, 65 yaşındaki bir insanın yaşına eşdeğerdir ve osteoartrit (OA) veya dejeneratif eklem hastalığı (DJD) gibi durumlar nedeniyle azalan bir aktivite yaşayabilir. Davranış değişiklikleri fark edildiğinde veteriner kontrolü önerilir.

Eklem Ağrısının Belirtileri

Dr. Christine Bellezza’ya göre, sıcak köşeler veya merdivenlerden kaçınmak gibi yavaşlayan ya da içine kapanık davranışlar, kedilerde eklem ağrısının belirtisi olabilir. Diğer belirtiler arasında kum kabına zıplamada veya kendini temizlemede zorluk yer alır; ciddi durumlarda yanlış pozisyonda durmaktan kaynaklanan kabızlık görülebilir. Bu davranış, kedilerin yırtıcılara karşı zayıflıklarını gizlemek için içgüdüsel olarak saklanma eğilimlerinden kaynaklanır.

Daha belirgin belirtiler arasında değişmiş yürüyüş şekli, hareketlilik sorunları ve sertlik yer alır. Bu belirtiler genellikle hastalık ilerledikçe şiddetlenir, özellikle omuzlar, dirsekler, dizler, bilekler ve kalçalar gibi hareketli eklemlerde görülür.

Eklem Sorunlarının Nedenleri

Osteoartrit, kedilerde en yaygın eklem bozukluğudur. Yaralanma, zamanla oluşan aşınma veya eklem yapısını bozan hastalıklar nedeniyle ortaya çıkabilir. Bu durum, kıkırdağın aşınmasına yol açar ve kemiklerin birbirine sürtünmesine neden olarak iltihaplanma ve ağrıya yol açar. Bu sorun daha çok yaşlı kedilerde görülür; araştırmalar, 12 yaş üstü kedilerin %90’ında radyografik olarak artrit belirtileri bulunduğunu göstermiştir. Ancak, genç kediler de bağışık değildir; bir yaş ve üzerindeki kedilerin %20’sinde artrit belirtileri görülür.

DJD için risk faktörleri arasında yaş ve obezite bulunur. Aşırı kilo, eklemler üzerinde fazladan baskı oluşturur. Maine Coon kedileri, iri yapıları nedeniyle kalça displazisine yatkındır, ancak cinsiyet açısından bir eğilim yoktur.

Eklem Bozukluklarının Teşhisi ve Tedavisi

Eklem sorunlarının teşhisi, ayrıntılı bir tıbbi geçmiş alınmasını, fiziksel ve ortopedik muayenelerin yapılmasını ve X-ray çekilmesini içerir. Veterinerler, DJD’yi doğrulamayı ve eklemleri etkileyebilecek diğer potansiyel durumları (örneğin kalça displazisi gibi gelişimsel kusurlar, kazalardan kaynaklanan yaralanmalar veya kemik kanseri, romatoid artrit, bağ yırtıkları gibi nadir durumlar) dışlamayı amaçlar.

Kemik kaynaştırma veya eklem değişimi gibi cerrahi işlemler bu sorunları çözebilir, ancak kedinin hareketliliğini kısıtlayabilir. Bu nedenle, çoğu veteriner palyatif tedavilere odaklanır. Ağrı yönetimi, ilaç tedavisi ve dikkatli ev bakımı önceliklendirilerek kedinin rahatlığı sağlanır ve makul bir yaşam kalitesi sunulur.

Sonuç

Eklem sorunları, özellikle DJD, kedilerin yaşlanmasının yaygın ancak yönetilebilir bir parçasıdır. Erken belirtileri fark etmek, sağlıklı bir kilo korumak ve zamanında veteriner bakımı sağlamak, yaşlandıkça kedinin yaşam kalitesini önemli ölçüde artırabilir. Sahipler, davranış değişikliklerini izlemeli ve özel bir bakım planı için profesyonel yardım almalıdır.

Kaynaklar:

[1] Is Your Cat Slowing Down?; Cornell Feline Health Center, https://www.vet.cornell.edu/departments-centers-and-institutes/cornell-feline-health-center/health-information/feline-health-topics/your-cat-slowing-down